Aileu, 09 Abril 2026. Exelénsia Prezidente Autoridade Munisípiu Aileu “𝐉𝐨ã𝐨 𝐁𝐨𝐬𝐜𝐨 𝐝𝐨𝐬 𝐒𝐚𝐧𝐭𝐨𝐬” hamutuk ho Exelénsia PAM Ermera “𝐉𝐨𝐬𝐞 𝐌𝐚𝐫𝐭𝐢𝐧𝐡𝐨 𝐝𝐨𝐬 𝐒𝐚𝐧𝐭𝐨𝐬 𝐒𝐨𝐚𝐫𝐞𝐬” kinta horseik akompaña S. E. Ministru Agrikultura Pekuária, Peska no Floresta, 𝐌𝐚𝐫𝐜𝐨𝐬 “𝐌𝐀𝐌𝐄𝐓𝐀” 𝐝𝐚 𝐂𝐫𝐮𝐳, hodi hala’o lansamentu ba mákina kuda hare no utilizasaun mákina kuda hare ho modernu ba natar komunidade sira nian hamutuk ektare 17 iha área Aslimhati ne’ebé pertense ba Suku Hoholau ho Aldeia Tabulasi no Hlalmeta ne’ebé pertense ba Suku Seloi-kraik, Postu Administrativu Aileu-Villa.
Relembra fali, iha loron 22 fulan Janeiru tinan 2026 ne’e Ministériu Agrikultura, Pekuária, Peskas no Florestas- MAPPF, destribui ona ekipamentu mecanizasaun sira ba Autoridade Aileu, hanesan:
01. Traktor Kubota Mediu L 5018 unidade 1 ho nia implement hanesan:
-Rotary unidade 1
-Carua unidade 1;
02. Makina Kuda Hare unidade 6;
03. Rak/ Bandeja ba viverus fatin 1.800 pcs ((kada unit 1.300 pcs);
04. Makina Ko’a Hare iha unidade 4 (maibé unidade 2 mak momentu ne’ebá lansamentu hamutuk ho atividade Ekonómia Azúl iha Suku Seloi-kraik, Postu Aileu-Villa); no
05. Atralado unidade 1.
Ho ekipamentu hirak ne’e, Autoridade Munisípiu Aileu liu husi Servisu Munisipál Agrikultura ne’ebé lidera husi “𝐒𝐫. 𝐏𝐞𝐝𝐫𝐨 𝐝𝐨𝐬 𝐒𝐚𝐧𝐭𝐨𝐬 𝐝𝐚 𝐒𝐢𝐥𝐯𝐚”, kontinua koloka ekipamentu sira besik liu ba komunidade hodi hasa’e produsaun kada tinan bele halo natar dala 2 ou bele dala 3 iha Suku Hoholau “Aslimhati” no Suku Seloi-kraik “Tabulasi no Hlalmeta”, aproveita ho irigasaun no barajen 700 metru husi projetu PDIM tinan 2025 ne’ebé Autoridade hala’o investimentu ona.
Iha intervensaun PAM-Aileu nian hateten, tinan kotuk Autoridade mai promete hela mákina 2 ba komunidade ida-ne’e, no agradese ba Ministériu Agrikultura bele apoiu dunik mákina modernu no ohin ita bele halo lansamentu no utiliza dunik mákina modernu sira.
“Ekipamentu iha ona, importante maka extensionista no komunidade husi parte Ermera no Aileu halo koperasaun diak ba malu hodi utiliza mákina sira ho kuidadu no responsabilidade, tanba governu kria ona kondisaun”. Dehan PAM-Aileu.
Iha tinan 2025, Autoridade nia orsamentu aprova ona iha Komité Revizaun Orsamentál- KRO, orsamentu ne’ebé aprovadu ita tau prioridade mós ba setór agrikultura liu husi kompra tan mákina 10 iha tinan ida-ne’e, hodi koloka ba iha Postu sira hodi atende ba pedidu ne’ebé direita husi komunidade tuir kondisaun ne’ebé presiza. PAM konklui.
Sorin seluk PAM Ermera mós husu ba komunidade no joven sira atu fila ba vida agrikultura, tanba buat barak maka agora dadaun sei importa hela husi rai-liur. Parte seluk ita atu tama ba desentralizasaun no poder lokal nia baze maka setor agrikultura ne’e.
Líder máximu husi Ermera ne’e mós hatutan, ita fasilita malu hodi hasa’e produsaun agrikultura, importante komunidade husi Aileu no Ermera maka tenki hametin unidade, tanba Munisípiu rua ne’e kulturalmente mesak umane no mane foun deit.
Hafoin lansamentu mákina modernu no utilizasaun mákina kuda hare ho modernu ba natar ektare 17 no destribuisaun ekipamentu ba grupu agrikultór sira, Ministru MAPPF apresia ba servisu ne’ebé komunidade sira hala’o ona, importante maka hametin koperasaun diak hodi utiliza mákina modernu sira ho responsabilide.
Parte importante seluk maka Ministru ezije extensionista suku sira atu halo kontrolu ba produtu sira nia kualidade no rekolla dadus sira ho kredível, bainhira submete ba Munisípiu no Ministériu.
Bainhira iha sesaun pergunta, komunidade sira kontinua aprezenta sira-nia preukupasaun liga ho mákina modernu ou mákina fila rai, Ministru anota sira-nia preukupasaun no tempu badak sei apoiu nafatin ekipamentu sira mai Autoridade Aileu, hodi atende preukupasaun komunidade sira nian, governu kria ona kondisaun maibé importante maka komunidade tenki iha espíritu ba hasa’e produsaun kada tinan.
Atividade ne’e partisipa mós husi rep. DGDGL- MAE, Diretores Nasionais, Sekretáriu Munisipál Asuntu Sosiál no Organizasaun, Prezidente ANAPROFIKU Timor-Leste, Diretores Servisus Munisipais “Saúde no Agrikultura”, Administrador Postu Administrativu Aileu-Villa, rep. Komandante PNTL Munisípiu Aileu ho Komandante Eskuadra Aileu-Villa, Autoridade Komunitária husi Ermera no Aileu “Hoholau no Seloi-kraik” hamutuk ho Funsionáriu no komunidade en jerál.











