Servisu Muniçipál de Água, Saneamento no Ambiente

enderesu : Aileu, Rua Aissirimou | email : smasa.aileu@gmail.com

Gabriel Silva Dos Santos
Diretor

Baze Legal: N.º 85 /2023 de 29 de Dezembro

Missão

O Serviço Municipal de Água, Saneamento e Ambiente é o serviço da Autoridade Municipal que, sob orientação do Presidente da Autoridade Municipal, tem por missão assegurar a aplicação da legislação e a execução das políticas públicas e dos programas governamentais nos domínios do abastecimento de água, de drenagem de águas residuais domésticas e de recolha, gestão e tratamento de resíduos sólidos urbanos.

Artigo 40.º

Departamentos

O Serviço Municipal de Água, Saneamento e Ambiente integra:

a. Um Departamento de Planeamento e Desenvolvimento das Redes de Abastecimento Público de Água e de Saneamento Básico

Responsável pela prática dos atos e pela tramitação dos processos administrativos, necessários ao exercício das tarefas previstas pelas alíneas a), b), f) e z) do artigo anterior;

b. Um Departamento de Gestão e Controlo das Redes de Água e de Saneamento Básico

Responsável pela prática dos atos e pela tramitação dos processos administrativos necessários ao exercício das tarefas previstas pelas alíneas c), d), e), g), h) e z) do artigo anterior;

c) Um Departamento de Ambiente

Responsável pela prática dos atos e pela tramitação dos processos administrativos necessários para o exercício das tarefas previstas pelas alíneas i), j), k), l), m), n), o), p), q), r), s),t), u) , v), w), x), y) e z).

Os Departamentos previstos pelo número anterior são chefiados por Chefes de Departamento nomeados em regime de comissão de serviço, nos termos do Decreto-lei n.º 3/2016, de 16 de Março.

Isoria

AGUA SANEAMENTO E AMBIENTE IHA MUNIUCIPIU AILEU

Hahu iha loron 30-10-1999,  Iha  grupu kiik ida hamutuk ema  12 (  sanulu resin Rua ) mak servisu hanesan volontarimente hodi  halo   operasaun no manutensaun ba Sistema be,e mos nebe hetan estragos iha tinan rihun ida atus sia sianulu resin sia   ( 1999  )  no Hadia kanu Transmisaun, kanu Distribusaun husi pesoal nain sanulu resin rua( 12). No pesoal 12 refere serviso hanesan volontariu hodi halo operasaun manutensaun ba Sistema canalizasaun kanu be,e mos iha Aileu laran  la hetan salario  so hetan deit ajudus husi UNHCR hanesan Lona, Kamija, no foos,  husi fulan outubro too’ Desembro tinan 1999 ate janeiro 2000.

Loron 25 -02-2000 komesa  hetan ona pagamento Salario vensemento husi UNTAET.  Alein de  iha ona konhemento husi guverno tranzisaun UNTAET ho naran Rural  Water Suply and Sanitation      ( RWSS )nebe hari husi UNTAET  serviso hamutuk ho guverno timor leste.  Iha Distrito Aileu lidera husi Sr. ida naran Keybaiyasa Seif Ibrahim husi nasaun Africa. Iha tinan  2000 to 2002 wain hira  Timor leste Restaura ona nia independensia  Muda fali naran ba   Water Suplay Sanitation (WSS) servio hamutuk ho Sr.  ida ho naran Clodualdo de O campo husi nasaun Filipina. Hahu husi tinan 2000 funcionario contratado nain sanulu resin rua (12) ne,e sei aktivo . Fatin ou Oficio SMASA Nian Iha Ex kantor FPDK Atual Sede Partidu PLP Municipiu Aileu. (Masacrados 1942) ikus mae muda fali BA AISSIRIMOU Husi 2011 ate Agora.

Hahu iha loron 24-07-2000 Avisu husi Guverno Tranzisaun UNTAET ba ema timor oan hotu atu priensia  criteria atu sai funsinario permanente iha  ( WSS ), honu nee’   Wain hira halo selesaun ba ducumentos husi  ema nain sanulu resin rua ( 12 ) ne,e,  nain tolu mak liu selesaun dokumentu hodi tuir izame escrita ho  oral, atu sai hanesan funcionario publico, I nain sia  (9 ) seluk la liu selesaun dokumentus    iha tinan rihun rua rua ( 2002 ) total funsinario RWSS nain Tolu ( 3 )  service hamutuk ho Sinhor Clodualdo D. O. Campo mak sai hanesan advaiser iha (RWSS) Aileu hamutuk ho Irmao nain 3 husi nasaun nebe la hanesan mak :

  1. Sr.  Clodualdo de O Campo husi Nasaun Filipina
  2. Gonsalo Borego Husi Nasaun Portugal
  3. Viegas mos mai husi Nasaun Portugal  mak lidera hela RWSS ( Rural Water Suply  Sanitation )  iha tinan rihun rua rua  ( 2002 )to tinan rihun rua hat ( 2004 ) sr. nai tolu ( 3 ) ne’e remata sira nia misaun sira fila ba nasaun idak idak nian. Depois hahu husi tinan rihun rua hat ( 2004  iha deit funsinariu nain tolu ( 3 ) mak hanesan:
  4. Casimiro Sarmento
  5. Jonas do Rego
  6. Miguel Mario Freitas.  Mai to’o tinan rihu rua lima ( 2005 ) aumenta tan funsionariu ida mai husi  DNSAS ho naran Dirasaun Nasional  Servico de Aqua Saneamento Dili.   Sr. ne’e ho naran Martinho  Camoes hodi apoi ba area rurais ho naran CWSDO ( Community Water Suply Distrit Oficer to fali tina rihun rua hitu ( 2007 ) sr. Casimiro  Sarmento halo Study Komparativo iha Japaun durante semana 3 depois fila husi Japaun DNSAS loke rekrutamentoba funsionariu nain  1 hola parte iha Financas WSS Aileu nian ho Naran  Josefa da Costa.

Iha fali tinan rihun rua sia     ( 2009 )   RWSS   loke tan rekrutamen tuba funsinariu foun atu servico hanesan fasilitador Posto Administrativo (  FPA ) iha posto Administrativo hat ( 4 ) Hanesan :

Postu Administrativo Aileu Vila hamutuk ema nain2  mak :

  1. Sr. Gabriel Silva do Santos
  2. Sr. Ubaldo Nacimento   Boavida

Postu Administrativo Lequidoe hamutuk ema nain  (1) mak :

  1. Sr. Jose  Visente Vilanova

Postu Administrativo Laulara ema nain (1 ) mak :

  1. Sr. Marcos da Costa

Postu Administrativo Remexio ema nain ( 1) mak :

  1. Sr. Cesar da Conceicao de Andrade.

Iha tinan 2021 estadu liu husi oitavu governo halo  transformasaun instituisional hodi muda ou transforma service tomak nebe mak DNSAS halao iha nasional no SMASA Sira Halao Iha Municipiu Ba BTL. Ep nia responsabilidade Nebee Mak Foka Liu Iha Area Urbana. Ho nune SMASA Nebee uluk Iha Minesterio Obras Publiku Nia Okos Tenke Muda Fila Fali Ba iha( MAE) Minesterio Administrasaun  Estatal, Ho Nia Knar Hanesan Hakerek Ona Iha DL. Nu.3/2016 alterasaun da neen (VI) Ba DL.Nu 43/2025.15 de Novembro Hatuur Momos Iha Artigo 11.

Ho Nune iha Entre 2021 ba 2022 to 2023. Dirasaun SMASA Aileu Lidera Husi director (Sr. Raimundo de Jesus Mesquita) No Xefe Departamento nain tolu Hodi Responsabiliza Ba:

  1.  departamento Planeamento De Agua e de Saneamento Baziku (sr. Martino kamoes)
  2. Xefe departamento kontrolu redes de Agua e de Saneamento Baziku (Sr. ubaldo do Nascimento Boa Vida) no
  3. Xefe Departramento Ambiente (Sr. Sebastiao Mauterca).

Too Fim Do Ano 2023 Ou Inicio Ano 2024.

Iha Inicio Ano 2024,  17 de Janeiro 2024 dirasaun SMASA Aileu Hetan Mudansa estrutural.              Troka Fila Fali strutura Tuan ba foun Hanesan Tuir mae:

Diretor SMASA Mak Sr. Gabriel Silva Dos Santos

  1. Xefe departamento Planeamento De Agua e de Saneamento Baziku (sr. Jonas Do Rego)
  2. Xefe departamento kontrolu redes de Agua e de Saneamento Baziku (Sr. ubaldo do Nascimento Boa Vida) no
  3. Xefe Departamento Ambiente (Sr. Casimiro Sarmento ).

Hodi toma Responsabilidade no halo jestaun Ba servico hotu hotu iha Diresaun SMASA Aileu.

Dokuementasaun

EQUIPA SMASA  HALO TERMO DE ENTREGA SERVISO SMASA NIAN HUSI TINAN 2000 TO TINAN 2021  BA BTL .EP IHA DATA  19  NOVEMBRO 2021

Istoria badak ida nee amin hakerek hanesan testamunha ou recordasaun moris no andamento servico be`e saneamento no ambiente iha municipiu aileu nudar mos memoria ida ba jerasaun tuir mae.

No funcionario hirak  ne ho nia knar no responsabilidade la hanesan maibe objektivo ida deit. Katak atu garante sustentabilidade be`e iha komunidade ho apoio husi komunidade tuir lei haruka, fornece ambiente nebe’e mos furak no saudavel ba publiku e hamutuk ho komunidade iha area rural tau matan ba fontes be`e nebee iha,  kuda ai horis no halo promosaun ba moris saudavel iha komunidade.

Istoria ida nee seidauk final tamba problema be`e,  saneamento no ambiente, mos sei mai bei beik. E problema foun barak sei mosu ho nia tempu no ema foun, inklui matenek foun mos sei mae ho nia istoria foun. Espera katak ami nia istoria sei sae nudar sasukat ba transformasaun atendemento nebee diak liu iha futuru.

Halo ba o nia ema halo mos ba o nia raen. Abrasus

Organograma

Lista Forsa Traballu

No.Naran CompletoPosisaun
FUNSIONARIO PERMANENTE
1Gabriel Silva dos SantosDiretor SMASA
2Ubaldo Do N.BoavidaXefe Departamento Saneamento
3Casimiro SarmentoXefe Departamento Ambiente
4Jonas Do RegoXefe Departamento Agua
5Miguel Mario FreitasOfissial Tecnico
6Alan Teresa MariaOfissial Finansas
7Marcos Dos SantosApoio Ambiente
8Xisto Amaral De JesusApoio Saneamento
FUNSIONARIO KAZUAIS
9Maria Imaculada Da ConceiçãoOfficial Administração e Rekursu Humanos
10Augusta Aleixo PedrosoApoio Administração.Ambiente
11Daniel Da Silva MendoncaMotorista
12Antonio Amaral BonaparteLimpeza Areadores
13Julia Da CostaRecepsionista
14Helcana de Jesus AmaralApoio Logistica
15Jose Pereira TilmanApoio Tecnico
16Antonio Cali Da Silva PiresApoio Administração
17Leonardo Pereira AraujoApoio Tecnico
18Leonito RibeiroFassilitador Postu Lequidoe
19João Dos Reis MoraApoioTecnico
20Serafin Dos Santos MisaFassilitador Postu Aileu Vila
21Jose de Sousa PauloFassilitador Postu Remexio
22Rigoberto Mesquita SarmentoFassilitador Postu Aileu Vila
23Jose Rodrigues AraujoMotorista
24Eva De Araujo BarretoApoio Saneamento
25Alexandre SoaresApoio Ambiente
26Isabel da CostaApoio Água
27Julia MendonçaApoio Cliner Edifisiu
28Zulmira SoaresApoio Logistic
29Serafin De AraujoApoio Logistic
30Augusto NascimentoApoio Saneamento
31Mario MendoncaApoio Saneamento
32Tomas Mendonca AraujoApoio Saneamento
33Fausto Nascimento AraujoApoio Saneamento
34Carlito Da ConceicãoApoio Saneamento
35Valenti Do RegoApoio Saneamento
36Mateus De FatimaApoio Saneamento
37Francisco SoaresApoio Saneamento
38Florindo MendoncaApoio Saneamento
39Alexandre Da SilvaApoio Saneamento
40Mateus Da Costa GusmãoApoio Saneamento
41Acasio Dias MendonçaApoio Saneamento
42Augusto de JesusApoio Saneamento
43Paulino de AraujoApoio Saneamento
44AlfaredoExpostoApoio Saneamento
45Carlos Dos SantosApoio Saneamento
46Rafael D. M. MartinsApoio Saneamento
47Agustinho Das DoresApoio Saneamento
48Helder MartinsApoio Saneamento

© 2026 Autoridade Munisipal Aileu